آموزش کودکان افغان، راهکاری برای پیشگیری از آسیب های اجتماعی

نویسنده : انجمن حمایت از کودکان کار

قاسم حسنی روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا، افزود: در روزهای پایانی اردیبهشت ماه امسال بود که برخی از رسانه ها، نامه مقام معظم رهبری در خصوص ضرورت برخورداری تمام کودکان افغانستانی از حق آموزش(اعم از آنهایی که دارای کارت اقامت هستند و یا آنانی که فاقد هرگونه کارت می باشند)را، در عرصه عمومی مطرح کردند.وی ادامه داد: نامه ذکر شده حاوی تصمیم مهمی بود که در صورت اجرای دقیق می تواند به عنوان یکی از موثرترین تصمیمات برای ایجاد یکدلی، تفاهم و تحکیم هبستگی میان مردم ما و مردم رنجدیده و زحمتکش کشور افغانستان در سالهای پیش رو ایفای نقش کند.وی تاکید کرد: مسئولان این حوزه ها بخوبی می دانند که کمترین دستاورد اجرای چنین تصمیمی، تطبیق فرهنگی، جامعه پذیری و احساس مسئولیت هرچه بیشتر از سوی کسانی است که پیش از این به دلایل روشن می توانسته اند هیچگونه حس تعلق خاطری نسبت به کشور ما نداشته باشند و اکنون اجرای دقیق چنین تصمیمی می تواند ضمن ایجاد امکان مانیتورینگ جمعیت یادشده و شناسایی مشکلات و کاستی های زندگی فردی و اجتماعی آنان و ایجاد حس تعلق خاطر در میان آنان از طریق جایگاه بخشی، توانمندسازی و افزایش مهارت های فردی و اجتماعی را برای دستگاه های ذکر شده ایجاد کند.حسنی اضافه کرد: همچنین چنین دستوری می تواند زمینه های پیشگیری اجتماعی و کاهش آسیبهای ناشی از فقر، مهاجرت و مشکلات زندگی در کشوری بیگانه را، در مورد آنان فراهم کند و به طور یقین این دستوری است که می تواند در فرایند اجرا اثرات بسیار مثبتی در تآمین امنیت و نظم در جامعه داشته باشد.** ابعاد مالی موضوعوی با اشاره به ابعاد مالی این موضوع گفت: موضوع دیگر، بار مالی و نیروی انسانی مورد احتیاج اجرای این طرح برای نظام آموزش رسمی کشور است که باید اذعان داشت، این نکته ای درست و بسیار با اهمیت است چرا که ما در کشوری زندگی می کنیم که سهم بودجه ی آموزش و پرورش از کل بودجه مصوب کشور به میزانی نیست که بتواند بطور کامل پاسخگوی نیازهای وزارتخانه وسیعی نظیر آموزش و پرورش باشد.حسنی افزود: در نتیجه می بینیم که بسیاری از مدارس کشور بویژه در مناطق محروم و دورافتاده از نبود حداقل امکانات رنج می برند و از طرفی معلمان شریف و پر تلاش سیستم آموزش رسمی نیز به دلیل ناکافی بودن حقوق دریافتی با مشکلات عدیده ای دست و پنجه نرم می کنند و آن گونه که خود می خواهند قادر به ایفای نقشی پر نشاط در حوزه مسئولیتی خود نیستند.به گفته این فعال حوزه کار کودک، کاستی های یادشده خیلی بیشتر از آنکه متوجه مسئولان امروز دستگاه آموزش و پرورش کشور باشد به صورت سنتی متوجه رویکرد اشتباه ناظر برنظام بودجه نویسی کشور در گذشته است.وی با اشاره به اینکه رویکرد یادشده از اواخر دهه ۶۰ رخ کرده، اظهار داشت: این رویکرد به شکل سنواتی تاکنون به همان منوال اشتباه ادامه مسیر داده و حتی روی کار آمدن دولتهایی با دیدگاهها و شعارهای متفاوت در عرصه اجرایی کشور نیز به دلیل ریشه دوانی این رویکرد، تاکنون اصلاح نشده است.وی یادآور شد: رویکرد مورد نظر به جای چاره اندیشی بنیادین در بودجه نویسی آموزش کشور(چه ازنظر سهم دریافتی و چه از نظر نحوه تخصیص)، برای تامین منابع مالی مورد نیاز برنامه های آموزشی با مطرح کردن طرح خودگردانی مدارس، طی سه دهه گذشته، به طور تدریجی نظام آموزشی کشور را از ماموریت اصلی خود باز داشته و مسئولان اجرایی سیستم آموزشی را وادار کرده به جای اینکه تمام سعی شان معطوف به نوآوری و نشاط و خلاقیت فضای آموزشی باشد به چگونگی تآمین هزینه های آب، برق، گاز، شیشه های شکسته و یا تعمیر دیوار ترک خورده مجموعه تحت مدیریت خود بیاندیشند.وی بیان داشت: امروز هم اگرچه بار مالی ناشی از ثبت نام کودکان افغانستانی برای آموزش و پرورش کشورمان امری بدیهی و انکار ناشدنی ست اما باید به خاطر داشته باشیم دریافت هرگونه هزینه از آنان موجب می شود گروههای زیادی از آنها از آموزش محروم بمانند چرا که بطور معمول خانواده های آنان دارای چندین کودک می باشد و گاهی ثبت نام همه آنان از توان خانواده خارج است، ضمن آنکه متاسفانه در بسیاری موارد خانواده های این کودکان طعم درآمد کودکان خود را (کودکانی که کار می کنند)چشیده اند و بعید نیست که این وابستگی به درآمد آنان علیرغم میل باطنی شان در بسیاری موارد موجب مخالفت آنان با مدرسه رفتن این کودکان به بهانه هزینه بر بودن آموزش شود.به گفته حسنی، به همین دلیل ضرورت دارد مسئولان امر برای تآمین هزینه های غیرقابل انکار این طرح به منابعی به جز خانواده های گروه هدف بیاندیشند و در این راستا پیشنهاد می شود، اطلاع رسانی عمومی در مورد این مهم و روشن سازی ابعاد اهمیت مسئله برای همگان و نیز بیان مشکلات پیش روی آن می تواند موجب جذب منابع قابل توجهی از طریق اعانات مردمی شود و بدیهی ست برای چگونگی نظارت بر هزینه کرد منابع این صندوق نیز می توان از افراد و تشکل های مستقل و مورد اعتماد مردم بهره گرفت .وی به عنوان منبعی دیگر برای تامین هزینه تحصیلی کودکان افغانستانی، گفت: کمک های انساندوستانه ی نهادهای بین المللی فعال در حوزه کودکان و پناهندگان و تشکلهای غیردولتی فعال در این حوزه در کشورهای مختلف از دیگر منابعی هستند که می توان هزینه تحصیل کودکان افغانستانی را تامین کرد.** شکل گیری کار کودکحسنی معتقد است: شکل گیری و گسترش پدیده ی کار کودک در کلانشهرها در مقایسه این پدیده با کار کودکان در شهرهای کوچکتر در گذشته و یا کار کودکان در روستاها و صنایع کوچک که از دیرباز در ایران سابقه دارد، آسیبهای بسیار جدی تری را متوجه ی آنان می سازد.به گفته این فعال حوزه کار کودک، کار کودک در شهرهای بزرگ به دلیل بحران هویت و آسیبهای جدیدی که برای آنها به همراه دارد و به سرعت آن را تبدیل به یکی از آسیب زا ترین حوزه ها برای خود آنان و جامعه کرده که شکل گیری و گسترش تشکلهای غیردولتی فعال در این حوزه طی قریب دو دهه گذشته واکنشی انسانی بوده از طرف وجدان بیدار جامعه برای پیشگیری از این روند رو به تزاید که در ادبیات اجتماعی امروز ما آنان را به عنوان تشکلهای فعال در عرصه ی مبارزه علیه کار کودک می شناسیم و شاهد تلاش خستگی ناپذیرشان برای متوقف کردن این پدیده ی غیرانسانی و گشودن پنجره ای به سوی آینده ای بهتر برای این کودکان می باشیم.** اجرای آموزش رسمی کودکان افغانستانیوی معتقد است: از منظر هزینه ها، اجرای کامل طرح برخورداری کودکان افغانستانی از فرصت آموزش،به طور یقین بدون مشکلات و بار مالی برای مجریان دستگاه آموزش و پرورش کشور نخواهد بود اما چنانچه به ارزشهای انسانی، اجتماعی و سیاسی کوتاه و بلندمدت نهفته در محتوی این برنامه توجه داشته باشیم آنگاه به وضوح در خواهیم یافت که جا دارد تمام استعدادها و توان دولتی وغیردولتی خود و حتی ظرفیتهای بالفعل و بالقوه ی بین المللی در این خصوص را بکار گیریم و بکوشیم این طرح بصورت حداکثری اجرا شود تا جایی که اطمینان یابیم هیچ کودکی ازگستره ی چترحمایتی این طرح خارج نمانده است.حسنی در پایان تاکید کرد: اهمیت اجرای کامل چنین برنامه هایی برهیچیک از دغدغه مندان مسائل انسانی پوشیده نیست اما وظیفه ی دینی،پای بندی به قوانین و مقررات داخلی و بین المللی، پیشگیری از آسیبهای اجتماعی،حفظ منافع و مصالح بلندمدت ملی و در نهایت مبارزه با تروریسم و استقرار صلح پایدار در منطقه ما را به اجرای آن در پیگیری هرچه دقیقتر آن مصمم تر سازد.لینک خبر در خبرگزاری ایرنا:گفتگوی ایرنا با قاسم حسنی پیرامون آموزش کودکان افغانی