مصاحبه مدیرعامل انجمن حمایت از کودکان کار با خبرگزاری ایرنا

نویسنده : روابط عمومی انجمن حمایت کودکان کار

بی توجهی به کودکان کار، جامعه را متضرر خواهد کرد

مدیرعامل انجمن حمایت از کودکان کار گفت: کودکان، بزرگسالان آتی و آینده سازان جامعه ما هستند و همه ما باید سعی کنیم برای آینده این سرزمین بزرگسالانی سالم، بالغ، درست کار وعاری از آسیب پرورش دهیم. در غیر این صورت این آسیب ها حلقه وار به بقیه قسمت های جامعه منتقل خواهد شد و ما ازعملکرد غیرحرفه ای خودمان شاهد آسیب های بیشتری در آینده خواهیم بود و جامعه از این اتفاق متضرر خواهد شد.

 

انجمن حمایت از کودکان کار یکی ازسازمان های مردمی است که سال ها است در جهت حمایت از کودکان کار و رفع معضلات آنها قدم برداشته است. آنها تاکنون با احداث ۵ شعبه در محلات آسیب سعی کرده اند از کودکان کار و خانواده های آنها حمایت کرده، آنها را به یک چشم دیده و کودکانی عاری از آسیب برای آینده آتی این سرزمین آموزش دهند. امیر باقرزادی مدیرعامل انجمن حمایت از کودکان کار در گفت و گو با خبرنگار ایرنا از کودکان کار و اهمیت نقش هرکدام از ما در حمایت از این کودکان و کاهش و ریشه کن کردن معضل کار کودک در جامعه می گوید.

ایرنا: حقوق کودکان در جامعه ما چه تعبیری دارد؟

باقرزادی: جامعه از حیث رعایت حقوق کودکان کار در شرایط خوبی قرار ندارد. چراکه قوانین حمایتی مناسب و متولی واحد دراین باره نداریم و با متولیان مختلف غیرهماهنگ و تا حدودی فاقد اختیار کافی و لازم در این خصوص روبرو هستیم.

ایرنا: نظرتان درباره مراجعی که به طور خاص در خصوص حقوق کودکان فعالیت دارند، چیست؟

باقرزادی: مرجع ملی کنوانسیون حقوق کودک در ایران یکی از مراجعی است که به طور خاص برای رعایت حقوق کودکان فعالیت دارد اما به نظرمی رسد دارای اختیارات کافی در این حوزه نبوده است. بنابراین قادربه ایفای نقش دیده بان و متولی موثر در عرصه صیانت از حقوق کودکان بطورایده آل و در حد مورد انتظار نیست. البته ما نسبت به حسن نیت متولیان این مجموعه شکی نداریم اما تغییر شگرف ونتیجه موثری درعملکرد آن مشاهده نشده است. به همین دلیل معتقدیم تلاش های بیشتری لازم است و باید تغییری اساسی در نحوه انجام ماموریت با افزایش اختیارات و ابزارهای کافی این سازمان که منجر به اثرگزاری بشود، ایجادگردد که این سازمان قدرت عملکرد و اثر گذاری مطلوب را پیدا کند. در واقع در حوزه حقوق کودک نیاز به ایجاد یک متولی قدرتمند و فعال تر به خوبی احساس می شود که با نگاهی علمی و برنامه ریزی شده و استراتژیک، نسبت به هماهنگی بین دستگاه ها تلاش کند و اقدامات موثر از حریم کودکان راجاری و ساری کند.

ایرنا: ایجاد و افزایش کودکان کار از کجا سرچشمه می گیرد؟

باقرزادی: در شکل گیری این پدیده فقر اقتصادی پررنگ ترین نقش را داشته اماعوامل دیگری نظیر طلاق، حاشیه نشینی، اعتیاد سرپرست خانواده، مهاجرت و بدسرپرستی و بی سرپرستی و همچنین فقر فرهنگی وجود دارد. درهمین راستا تا حصول پوشش تامین اجتماعی فراگیر درخصوص کودکان کار و خانواده های آنها، این پدیده نیز ریشه کن نمی شود.

ایرنا: در کشور ما برای حل این معضل باید چه نهادهایی وارد عمل شوند؟

باقرزادی: حل مشکل کار کودک، نیازمند حمایت ملی است. در کشور ما در حدی که این معضل وجود دارد، توسط مردم و مسئولان دیده نمی شود. گاهی به جای حل معضل کار کودک، به کودک کار به عنوان معضل نگاه می شود. به همین دلیل اگر مسئولان ما به این باور برسند که کار کودک یک آسیب اجتماعی جدی است، لازم است همگی در شناساندن آن به آحاد مردم تلاش بیشتری کنیم. دراین راه حضور ومساعدت مردم و دولت و حاکمیت به معنای عام وفعال تر شدن نهادهایی مثل وزارت کار و رفاه و تعاون، وزارت ارشاد، وزارت ورزش، وزارت آموزش و پرورش، بهزیستی و صدا و سیما موثر خواهد بود.

ایرنا: راهکارچیست؟

باقرزادی: ما معتقدیم، دانش رفع این معضل در کشور ما و در سازمان های مردم نهاد وجود دارد. توانمندسازی خانواده ها (مثل خانواده هایی که سرپرست خانواربی کار هستند وهنری برای کسب درآمد ندارند)، می توان با آموزش و مهارت و هنرآموزی از حیث اقتصادی آنها را توانمند کرد. همچنین تمرکز جدی برعدم بازمانده گی از تحصیل اجباری و رایگان کردن آن برای کودکان، هنرو حرفه آموزی در سن مناسب و استعداد یابی این کودکان، از جمله حرکت های کم هزینه و امکان پذیر و رو به جلو در شرایط فعلی است.

ایرنا: فرهنگ سازی در این حوزه چقدر اثرگذار است؟

باقرزادی: در واقع کودکانی که سر کار می روند، نان آور این خانواده ها محسوب می شوند. این درحالی است که با فرهنگ سازی و اطلاع رسانی به جامعه در جهت اینکه هر کسی نقش خود را در برخورد با آسیب کودکان کار به درستی باید انجام دهد. برای مثال مردم با عضویت و مساعدت معنوی و مالی از طریق سازمان های مردم نهاد می توانند پتانسیل معنوی ومالی خود را انتقال دهند و از طرف دیگر مسئولین نیز می توانند برای بهبود شرایط وارد عمل شوند و اجازه دهند از ظرفیت ها و امکانات دولتی توسط سمن ها بهره برداری بهتری انجام شود.

ایرنا: مردم چه نقشی می توانند ایفا کنند؟

باقرزادی: همه ما باید در مواجهه با کودکان کار از بروز رفتارهای ترحم آمیز بپرهیزیم. وارد جزئیات زندگی آنها نشویم و با این کودکان با محبت و احترام و حفظ کرامت برخورد کنیم. رفتارهای مناسب می تواند التیام بخش معنوی و موجب کاهش آلام آنها شود. از طرف دیگر لازم امیدوارم سازمان های مردم نهاد و انجمن ها با اعتمادسازی به واسطه عملکرد شفاف خود و با کارآیی مناسب تر و به کارگیری کارشناسان با تجربه در حوزه های مددکاری، روانشناسی وحقوقی جایگاه و اعتبار واقعی خود را پیدا کرده و بتوانند با کسب حمایت های پایدار مردمی و دولتی، اقدامات موثرتری را انجام دهند.

ایرنا: شما کار خاصی برای فرهنگ سازی انجام داده اید؟

باقرزادی: بله. در بخش فرهنگی، روابط عمومی انجمن برای شناساندن اهداف و خدمات انجمن، بواسطه برگزاری بازارچه ها، حضور در نمایشگاه ها وهمچنین تولید محتواهایی ترویجی و آگاهی بخش تلاش می کند تا در فرهنگ سازی نقش خوبی ایفا کند. از جمله هم اکنون دو بیلبورد از طرف یک شرکت خصوصی در جهت ایفای نقش مسئولیت اجتماعی و ۱۵ بیلبورد از سوی زیباسازی شهرداری تهران دریافت کرده ایم و این بیلوردها در جهت اطلاع رسانی درباره منع کار کودک در شهر تهران به نمایش درآمده است. همچنین همزمان با روز جهانی مبارزه با کار کودک، زیرنویس هایی برای اطلاع رسانی از بعضی از شبکه های تلویزیونی پخش و بیانیه انجمن نیز در فضای مجازی منتشر شد.

ایرنا: تاکنون چه تعداد کودک کار را تحت حمایت خود قرار داده اید؟

باقرزادی: هم اکنون هزار و ۴۰۲ کودک و خانواده آنها را حمایت می کنیم. البته در تلاش هستیم تا کودکان بیشتری را تحت حمایت قرار دهیم و با آحاد مردم ارتباط بگیریم تا از توانمندی های آنها در حوزه های مختلف بهره مند شویم. مردم نه فقط با کمک های مادی بلکه با کمک های داوطلبانه معنوی شان و ارائه وقت و تخصص خود در حوزه های مختلف مثل آموزش، بهداشت، درمان، روانشناختی، مددکاری، هنرآموزی و حرفه آموزی، تغذیه، خدمات حقوقی به انجمن می توانند مجموعه ما را یاری کنند و در این حرکت انسان دوستانه سهیم باشند.

ایرنا: چه نگاهی به این پدیده باید داشته باشیم؟

باقرزادی: دید ما این است که به کودکان باید فارغ از جنسیت، ملیت، دین، قوم و نژاد نگاه کرد. در واقع نگاه انسانی تنها منظر حاکم است چراکه که کودکان معصوم هستند و در آمدن خود نقشی نداشته و باید از آنها حمایت شود. فراموش نکنیم کودکان، بزرگسالان آتی وآینده سازان جامعه ما هستند و همه ما باید سعی کنیم برای آینده این سرزمین بزرگسالانی سالم، بالغ و درست کار و عاری از آسیب را پرورش دهیم. در غیر این صورت این آسیب ها حلقه وار به بقیه قسمت های جامعه منتقل خواهد شد و ما از عملکرد غیرحرفه ای خودمان شاهد آسیب های بیشتر خواهیم بود و جامعه نیز از این اتفاق متضرر خواهد شد.

ایرنا: نقش مسئولیت اجتماعی مردم در انجام کارهای خیرخواهانه را چطور ارزیابی می کنید؟

باقرزادی: استمرار حمایت های مردمی حتی با حداقل کمک هایشان امکان برنامه ریزی صحیح و قابل اجرا را به یک سازمان می دهد. در صورتی که مساعدت های مردمی مستمر نباشد، بدون شک سازمان های مردم نهاد در روند کاری خود دچارمشکل خواهند شد. برای مثال انجمن حمایت از کودکان کار در الویت برنامه هایش، آگاه سازی مردم جهت تامین منابع مالی مناسب را در دستور کار خود دارد و در قدم بعدی تقویت امور مددکاری و خدماتی همراه با توجیه و متقاعد کردن مسئولان مربوطه برای قانوگذاری در حد راه حل های تامین اجتماعی کودکان کار و خانواده های آنها را در برنامه هایش قرار داده است.

ایرنا: اگر خودتان درخیابان با کودکان کار مواجه شوید چطور به آنها کمک می کنید؟

باقرزادی: بدون شک سعی می کنم شماره مراکز حمایتی مان را به وی بدهم. در صورت امکان، شماره خانواده وی را بگیرم و به سمت مراکز انجمن هدایتش کنم تا توسط مددکاری خدمات و مساعدت بگیرد و دیگر مجبور به کار کردن نباشد. هرچند ظرفیت انجمن محدود است ولی ما تلاش مان این است با توکل به خداوند و تکیه بر مردم و همراهی مسئولین و کمک سایر سمن ها، به صورت هوشمندانه این کودکان را هدایت کنیم. نگاه ترحم آمیز نداشته و با آنها با احترام کنیم و بدانیم راهکار حل مشکلات با کار گروهی و تیمی انجام می شود.

ایرنا: چند درصد از کودکان کار در خیابان ها هستند؟

باقرزادی: آمار مرجع و دقیقی نداریم. به نظر می رسد زیر ۵ درصد کودکان در کشور. خیلی از کودکان کار نه در کوچه و خیابان بلکه در اماکن صنعتی مثل کوره پزخانه های آجر فشاری، تولیدی ها پشت در های بسته، مزارع و … خارج از انظارمشغول به کارند و ما آنها را نمی بینیم. بهره کشی جنسی درشرق آسیا و سرباز کودکی درآفریقا نیز دراین حوزه جزو مخاطره آمیزترین انواع کار کودک محسوب می شود که در سایر نقاط دنیا شیوع بیشتری دارند.

ایرنا: مردم و مسئولان برای حل مشکلات کودکان کار و معضلات مشابه آنچه باید بکنند؟

باقرزادی: از مردم و مسئولین تقاضا دارم واقعیت جامعه را ببینیم و با شهامت و حسن نیت و با توجه به فرهنگ غنی ایرانی وآموزه های دینی مان برای رفع این معضلات قدم برداریم. تا وقتی که ما اراده حل مشکلات و معضلات موجود را با تمام قوا نداشته باشیم، مشکلات هر روز افزایش پیدا کرده و بزرگتر خواهند شد. در زلزله بم عده زیادی فوت شدند و در اثر آن حادثه تعداد زیادی کودک کار تولید شد. آیا واقعاً فکر می کنیم این نوع اتفاقات سراغ ما نمی آید وهمیشه برای دیگران است؟ اگر برای خودمان چنین اتفاقی رخ دهد و کودکی از خانواده مان به کودک کار تبدیل شود، چه انتظاری از مردم و جامعه داریم؟ آن انتظاری که برای خودمان از جامعه داریم باید امروز فرایندش را ترسیم کنیم، راهکارهای آن را با کمک هم بیابیم و با آموزش های صحیح مثل تقویت مسئولیت اجتماعی در تک تک اعضاء خانواده خودمان، ایجاد شرایط امن روحی، روانی، بهداشتی و معیشتی، آموزشی و حمایتی و مراقبتی مناسب کودکان را در اجتماع بسازیم تا بتوانیم جامعه ای ایمن برای همه خانواده ها را در هر شرایطی پیش بینی کنیم.

گفت و گو از فاطمه شیری

 

لینک ایرنا: https://www.irna.ir/news/83355803/