گزارش بخش کتابخانه – سه ماه پاییز ۱۳۹۱

نویسنده :

کتابخانه بامداد(دفتر مرکزی):تمامی کودکان مشغول به تحصیل در دفتر مرکزی ، عضو کتابخانه هستند. البته افرادی که در حال حاضر مشغول به تحصیل در انجمن نیستند و قبلاً در انجمن تحصیل کرده­اند هم حق استفاده از خدمات کتابخانه را دارند.تمرکز فعالیت­­های انجام شده در کلاس­های ترویج کتاب­خوانی در مدت این سه ماه در در پایه­های سوم، چهارم، پنجم و ششم علاوه بر کتاب­خوانی بر روی نوشتن و به خصوص داستان‎نویسی بوده‎است. به این صورت که به صورت مقدماتی، ابتدا تصویری در اختیار کودکان قرار دادیم و از آن­ها خواستیم تا هر چه در عکس می­بینند بنویسند و سپس هر جلسه داستان‎نویسی را به صورت پیشرفته تر ادامه دادیم و کودکان شروع به نوشتن داستان در مورد آن تصویر خاص و دیالوگ­های بین شخصیت­های تصاویر و انجام فضاسازی برای داستان کردند. این فعالیت هر جلسه پیشرفته تر شد و همچنان داستان‎نویسی در کلاس­های ترویج کتاب‎خوانی ادامه دارد. در کلاس­های پایه­های دوم دبستان هم که کودکان هنوز کاملاً توانایی نوشتن ندارند با جمله‎سازی شروع کردیم و به جایی رسیدیم که کودکان داستان­های کوتاهی هم نوشتند. در کلاس­های اول دبستان از کودکان خواسته شد تا شخصیت­های کتاب­هایی را که در کلاس­های ترویج کتاب­خوانی خوانده می‎شد نقاشی کنند. همچنین درست کردن کاردستی و آموزش آن یکی دیگر از فعالیت­هایی بود که در این مدت تقریباً در همه­ی کلاس­های ترویج کتاب­خوانی انجام شد که با استقبال بسیار زیاد کودکان مواجه شدیم و به نظر می­رسید که این فعالیت موجب شکوفایی خلاقیت کودکان و آرامش کودکانی که معمولاً در روند کلاس اختلال ایجاد می­کنند شد.طبق روالی همیشگی در آغاز هر هفته به منظور آشنایی کودکان با کتاب­های مرجع و شیوه­ی بازیابی اطلاعات از این کتاب­ها، مسابقه ای با نام “دانشمندان کوچک” در کتابخانه برگزار شد؛ به این صورت که سوالی از یکی از کتاب­های مرجع انتخاب می­شد و نام کتابی هم که باید پاسخ سوال از داخل آن پیدا شود نوشته می­شد. در طول هفته کودکان فرصت داشتند تا جواب سوال را از داخل آن کتاب مرجع پیدا کرده، بر روی یک کاغذ بنویسند و به دیوار بچسبانند. در پایان هر دو ماه هم نام برندگان این مسابقه در دوماهنامه کتابخانه نوشته شد.تعداد کتاب­ها در این مدت حدوداً ۲۰۰۰ جلد بود که ابتدا بر اساس مقاطع تحصیلی و سپس بر اساس موضوع جدا شده­ و رده بندی شده­اند. موضوعات کتاب­های کتابخانه شامل: داستانی، علمی، کلیات و دین، روانشناسی، تاریخ و جغرافیا، هنر، شعر و نمایشنامه، کتاب­های مرجع و… هستند.تعداد ۱۰۲ جلد کتاب ثبت و آماده سازی و وارد کتابخانه شده­اند. همچنین مجموعاً ۶۶ جلد کتاب به منظور تجهیز منابع کتابخانه­ای به مراکز خراسان، بازار و همه­ی کودکان فرستاده شدند.در مدت این سه ماه تلاش شد با انتشارات معتبر کودک و نوجوان به منظور دریافت کتاب، به ویژه برای گروه سنی اول، دوم و سوم دبستان ارتباط برقرار شود که در این میان انتشارات افق، علمی فرهنگی و شباویز تمایل به همکاری نشان دادند. البته بعد از ارسال نامه، فقط انتشارات شباویز این همکاری را عملی کرد و به کتابخانه­های مرکز اصلی و مرکز خراسان مجموعاً ۱۱۴ جلد کتاب اهدا کرد. همچنین در این مدت با سازمان‎هایی چون “خانه­ی کتابدار کودک و نوجوان و ترویج خواندن”و “کانون توسعه­ی فرهنگی کودکان” ارتباط برقرار شد که با استقبال مدیریت خانه­ی کتابدار مواجه شدیم وموجب شد تا در تاریخ ۲۸/۸/۱۳۹۱، همراه با ۱۳ نفر از دانش­آموزان مراکز اصلی، خراسان و همه­ی کودکان از این مرکز دیدن کنیم. همچنین مسوولان کانون توسعه­ی فرهنگی کودکان طبق نامه­ای که ارسال کردند تمایلشان به انجام فعالیت­های کتابخانه­ای را بیان کردند.در این بازه­ی زمانی مناسبت­هایی همچون روز کودک، روز دانش­آموز، روز کتاب و کتاب­خوانی و شب یلدا گرامی داشته شده­ و در محیط کتابخانه و انجمن اطلاع رسانی شد. همچنین فعالیت­هایی متناسب با این مناسبت­ها انجام شد.روز کودک مقوای بزرگی به دیوار حیاط انجمن چسبانده شد که روی آن جمله­ی “من کودکی هستم که…” خیلی بزرگ نوشته شده بود و از بچه­ها خواسته شد تا این جمله را ادامه دهند که موجب شد تا بچه­ها جملات قابل تاملی بنویسند.در روز دانش آموز، دربعضی کلاس­های ترویج کتاب­خوانی با کودکان در مورد دانش­آموز و تفاوتش با کودکی که درس نمی­خواند صحبت شد و پس از توصیف ویژگی­های دانش­آموز از آن­ها خواسته شد تا یک دانش­آموز را بر روی کاغذ بکشند. همچنین در بعضی کلاس­ها از کودکان خواسته شد تا درباره­ی خودشان و صفاتشان به عنوان یک دانش­آموز بنویسند و در آخر کتابچه­ای از آثار بچه­ها تهیه شد.در هفته­ی کتاب و کتاب­خوانی دو مقوا به دیوار حیاط انجمن چسبانده شد که بر روی یکی از آن­ها جمله­ی “کتاب می­خوانم زیرا…” و بر روی دیگری جمله­ی “کتاب نمی­خوانم زیرا…” نوشته شده بود و از کودکان خواسته شد تا بر روی این دو مقوا از دلایلشان برای خواندن یا نخواندن کتاب بگویند که نتیجه­ی بسیار قابل توجهی داشت؛ از جمله این که دلیل اکثر بچه­هایی که کتاب نمی­خواندند کمبود وقت و مشغولیت‎شان به کار بود و فهمیدن این نکته ما را بر آن داشت تا مدتی از زمان کلاس­های ترویج کتابخوانی را در اختیار کودکان قرار دهیم تا کتابی را انتخاب کرده و بخوانند.به مناسبت فرا رسیدن شب یلدا مسابقه‎ای توسط بخش کتابخانه برگزار شد و به بچه­ها یک مهلت یک ماهه داده شد تا نامه­ای به ننه سرما بنویسند و در اختیار مسوولان بخش کتابخانه قرار دهند و به برندگان این مسابقه در روز جشنی که به مناسبت فرا رسیدن شب یلدا برگزار شد جوایزی اهدا شد.به مناسبت فرارسیدن ماه مهر و آغاز سال تحصیلی جدید، روز دانش­آموز و شب یلدا جشن­هایی در محیط انجمن برگزار شد که مسوولیت برگزاری این جشن­ها بر عهده­ی بخش کتابخانه بود و این جشن­ها شامل برنامه­هایی چون اجرای سرود، نمایش، برگزاری مسابقه و … بود که توسط کودکان اجرا شد.علاوه بر برگزاری کلاس­های ترویج کتابخوانی در این سه ماهه، در ساعاتی که کلاس­­های ترویج کتابخوانی در محیط کتابخانه تشکیل نمی­شدند، آموزش شطرنج و بازی شطرنج، کمک به بچه­ها برای پیشرفت درسی و آموزش خوشنویسی به بچه­هایی که علاقه­مند به خوشنویسی هستند از جمله دیگر فعالیت­هایی بود که در کتابخانه­ی بامداد انجام شد.کتابخانه فروغ(مرکز خاوران):افزودن ۴۵ جلد کتاب جدید به مجموعه ی کتاب ها.برگزاری کلاس های ترویج کتابخوانی طبق روال معمول که این کلاس ها شامل فعالیت هایی چون: کتابخوانی، برگزاری نمایش، نقاشی های گروهی و فردی متناسب با موضوعات کتاب ها، نمایش کارتون و فیلم متناسب با گروه سنی دانش آموزان به صورت ماهانه، برگزاری مسابقه ، آموزش کاردستی و … بودند.برقراری سیستم امانت کتابخانه.کشیدن نقاشی توسط دانش آموزان به صورت گروهی بر روی کاغذ رولی در حیاط مجموعه به مناسبت “روز دانش آموز”.برگزاری نمایشگاه کتاب در تاریخ ۲۴ آبان به مناسبت” روز کتاب و کتابخوانی”.برگزاری جشن شب یلدا که شامل برنامه های متنوعی چون: اجرای سرود، نمایش، مسابقه، نمایش عروسکی و پخش موسیقی بود.برگزاری مسابقات علمی و فرهنگی به صورت هفتگی.برگزاری کلاس های آموزش زبان انگلیسی برای ۵ نفر از کودکان مستعد.بازدید از خانه ی کتابدار به همراه تعدادی از کودکان.آشنا کردن کودکان با کتب مرجع.وجین مجموعه کتاب ها و خارج کردن کتاب های آسیب دیده و تعمیر آنها تا حد امکان.لازم به ذکر است به دلیل کمبود فضا در مرکز بازار، فضای جداگانه‎ای برای کتابخانه در این مرکز وجود ندارد و فعالیت­های انجام شده در این مرکز شامل فرستادن کتاب­های متناسب با سن کودکان برای استفاده و مطالعه کودکان در زمان‎های بین کلاس‎هایشان بوده است. در دو ماه اخیر نیز یکی از داوطلبان بخشی از فعالیت‎های کتابخانه را در این مرکز به انجام می‎رساند.تهیه‎کننده: لاله دهقان¬پور، ,درج مطلب سعده رضوانی